Co oznacza f w aparacie? Wszystko o przysłonie.

Kupując swój pierwszy aparat, zapewne natknęliście się na oznaczenie „f” w jego ustawieniach. Oznaczenie to odpowiada za przysłonę i powiązane jest ściśle z obiektywem którego aktualnie używamy.

Czy to jest wbudowany, niewymienny obiektyw, czy obiektyw który możemy zdemontować i wymienić, ma on pewną minimalną i maksymalną przysłonę. Przysłona jest niczym innym jak elementem który zmniejsza otwór w obiektywie, aby ograniczyć dopływ światła do wnętrza aparatu. Zapewne widzieliście nieraz ten symbol:

przysłona

 

Przysłona zbudowana jest z metalowych listków, które nachodząc na siebie, zamykają prześwit w obiektywie. Efektem tego jest przyciemnienie zdjęcia i zmniejszenie rozmycia tła, czyli zwiększenie pola ostrości, ale o tym za chwilę.

Przysłonę możemy wykorzystać do wielu celów. W większości aparatów, znajdziemy możliwość ustawienia przysłony, w zakresie który umożliwi nam to nasz obiektyw. W przypadku obiektywów dołączanych do większości zestawów będzie to 3.5-38. 3.5 oznaczać będzie w tym przypadku pełny otwór, czyli w pełni otwartą przysłonę, a 38 przysłonę maksymalnie domkniętą i minimalny prześwit.

różne wartości przysłony

 

Niektóre obiektywy umożliwiać będą ustawienie przesłony manualnie na jednym z pierścieni. Inne natomiast, umożliwią tylko elektroniczne ustawienie f, za pośrednictwem body (korpusu aparatu, do którego przykręcony jest obiektyw).

Aby móc wybrać wartość przysłony ręcznie, często będziemy musieli przełączyć aparat w tryb manualny, lub inny tryb który umożliwi zmianę jej wartości. W trybie auto, aparat sam dobierze wartość przysłony, w zależności od naświetlenia sceny. Większość aparatów umożliwi nam także wybór trybu z priorytetem przysłony („Tv”w przypadku Canona), w którym aparat pozostawi inne wartości takie jak ISO i migawkę w wybranej konfiguracji, a automatycznie dobierał będzie f przy naciśnięciu spustu do polowy.

Efekty działania przysłony

Wiemy już jak wygląda przysłona i jak zmienić jej wartość. Kolej na poznanie efektów jej działania.

1. Przyciemnienie zdjęcia

Przede wszystkim przysłony używamy do ograniczenia dopływu światła, czyli przyciemnienia zdjęcia. Im wyższa wartość przysłony, tym zdjęcie ciemniejsze. Przykład poniżej:

Przysłona f2.8

Przysłona f8
2. Zmiana głębi ostrości

Drugim efektem domykania przysłony jest zwiększanie głębi ostrości, czyli pola w jakim fotografowany obiekt będzie ostry. Przy wysokiej wartości f, głębia ostrości będzie większa. Pamiętać jednak trzeba o tym że potrzebować będziemy więcej światła żeby uzyskać tą samą ekspozycję.

głębia ostrości f2.8

głębia ostrości f8

Na zdjęciu powyżej, przy f8 musiała zostać użyta większa moc lampy, aby uzyskać takie samo naświetlenie jak w przypadku f2.8.

3. Bokeh i świetlne gwiazdki

Ustawienie minimalnej wartości przysłony, umożliwi nam rozmycie tła i uzyskanie bardzo pożądanego efektu bokeh, czyli zamienienie punktów światła takich jak lampki na choince, w świetliste kółeczka.

Trzeba pamiętać jednak że uzyskanie tego efektu zależy od bardzo wielu czynników, które opisałem w artykule „Jak osiągnąć dobry bokeh i malownicze rozmycie tła?„. Obiektyw ustawiony na f2.8 powinien dać nam jeż całkiem dobry bokeh.

bokeh f2.8

bokeh f4

bokeh f8

Gdy ustawimy wysoka wartość f, np. f18, uda nam się zamienić punkty światła, takie jak latarnie drogowe itp. w świetliste gwiazdki, które nieraz zapewne wiedzieliście na nocnych zdjęciach miasta.

gwiazdki

4. Zmiana całkowitej ostrości obiektywu

Obiektywy nie są tak samo ostre przy każdej wartości przysłony. Przy pełnym otworze najczęściej ostrość ta jest najniższa. Największa ostrość przypada najczęściej na f8. Dostępne są testy obiektywów, które informują nas o tym jaką ostrość osiągnie dany obiektyw przy konkretnym f. Za akceptowalną, uważa się ostrość na poziomie 30–31 lpmm. Przykład wykresu ostrości w zależności od f poniżej:

wykres ostrosci

Źródło: https://www.optyczne.pl/

5. Dyfrakcja

Przy bardzo wysokich wartościach przysłony, efektem ubocznym jest dyfrakcja, która pogarsza jakość zdjęcia. Trzeba mieć to na uwadze, gdy chcemy aby zdjęcie miało odpowiednią ostrość. Dyfrakcja jest zniekształceniem które spowodowane jest małym otworem przez który przelatuje światło. Objawia się zmniejszeniem kontrastu rozmyciem krawędzi fotografowanego obiektu.

dyfrakcja

Podsumowanie

Przysłona daje nam sporo możliwości. Kreatywne i prawidłowe jej używanie, przenosi zdjęcia które wykonujemy, na kolejny poziom.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *